Home by the Sea

Help me someone, let me out of here
Living here so long, undisturbed
Dreaming of the time we were free
So many years ago

Συνάντηση πάντα στα δισκάδικα, 

συγκεκριμένα στο δισκάδικο της Ομήρου στη Νέα Σμύρνη. Τουλάχιστον μία ώρα περνάει χαζεύοντας τα CD. Δεν χορταίνω να ακούω για τις μπάντες που του αρέσουν. Ειδικά αγγλικό prog rock. Οι βασιλιάδες του: οι Genesis. Φυλλομετρούμε τις κατακόρυφες κασετίνες με τα CD. Αυτούς, τους έχεις ακούσει; Αν πω όχι, ο δίσκος μπαίνει αυτόματα στη στοίβα. Αυτή είναι η εκπαίδευσή μου, δεν θα με συγχωρήσω αν χάσω έστω λέξη, θα τα δεχτώ όλα τα δώρα προκειμένου να μάθω. Αν δεν βρίσκουμε έναν δίσκο, αφού έχει σκύψει άνετος, σαν μικρό παιδί, να ψάξει γονατιστός στα χαμηλότερα ράφια, ρωτάει τον ιδιοκτήτη, κι εκείνος θα ανέβει τις σκάλες και θα μας τον επιστρέψει ικανοποιημένος. Έχω επίγνωση πως το CD είναι μια "δεύτερη" διαδικασία για εκείνον που πέρασε ώρες ψάχνοντας βινύλια, όμως εφόσον ο ίδιος ψάχνει τώρα χωρίς ενοχή να μου δωρίσει CD, για μένα αυτή η ευτυχία μού φτάνει και μου περισσεύει.

Κράτησα όλα τα CD που μου χάρισε όλα αυτά τα χρόνια με ευλάβεια, τα τακτοποίησα στη δισκοθήκη μου στη Θεσσαλονίκη. Όμως άργησα πολύ - τραγικά πολύ - να ακούσω τους Genesis. Θυμάμαι τους έβαλα μια φορά να τους παίξω και τους έκλεισα. Δεν ήμουν εξοικειωμένη με αυτόν τον ήχο. Τα αυτιά μου είχαν συνηθίσει στην αοριστία της τζαζ, ποιος ξέρει.

Όπως συχνά συμβαίνει, έβαλα τελικά να ακούσω τους δίσκους όταν έψαχνα κάτι. Κι όχι μόνο τους δίσκους. Έπιασα να βλέπω όσα περισσότερα live στο youtube: ακόμη κι οι άγνωστοι σχολιαστές από τις τέσσερις γωνιές του κόσμου έλεγαν με παράπονο ότι ο Phil Collins και η μπάντα γενικότερα δεν εκτιμήθηκε όσο τους άξιζε.

Images of sorrow, pictures of delight
things that go to make up a life
endless days of summer longer nights of gloom
waiting for the morning light
scenes of unimportance, photos in a frame
things that go to make up a life

Υπάρχουν τόσοι πολλοί τρόποι να ζήσεις τη ζωή. Ίσως και να τη ζήσεις τελείως ήσυχος, χωρίς να λες πολλά και χωρίς να δείχνεις. Οπωσδήποτε όμως θα έρθει κάποια στιγμή που, ακόμη και στην απουσία σου, θα φανερωθείς, μέσω μιας ακινητοποιημένης εικόνας σε ένα βίντεο, από μια "σκηνή χωρίς σημασία", ή από το σύνολο των στίχων της μπάντας που άκουγες. Και αυτή η εικόνα που θα φανερωθεί δεν θα σηκώνει πλέον καμία άρνηση, καμία μεμψοιμιρία, καμία μικροπρέπεια: γι'αυτούς που θέλουν να ακούσουν θα είναι το σύνολο όσων υπήρξαμε.

Για τον Τζώρτζο, που αύριο στη γιορτή του θα μας λείπει.

Afterword

Για τα χρόνια που περνάμε στο ίντερνετ, για τα χρόνια που περνάμε μακριά, για τα χρόνια που κρυβόμαστε, για τα χρόνια που περπατάμε μέχρι το σπίτι ελπίζοντας πως από την ίδια κι απαράλλακτη μελαγχολία θα γεννηθούν κάποτε κείμενα που θα μας κάνουν παρέα. 

Φλυαρίες του Ελληνίς

L'inferno dei viventi non è qualcosa che sarà; se ce n’è uno è quello che è già qui, l'inferno che abitiamo tutti i giorni, che formiamo stando insieme. Due modi ci sono per non soffrirne. Il primo riesce facile a molti: accettare l'inferno e diventarne parte fino al punto di non vederlo più. Il secondo è rischioso ed esige attenzione e apprendimento continui: cercare e saper riconoscere chi e che cosa, in mezzo all'inferno, non è inferno e farlo durare e dargli spazio.

Italo Calvino, Le città invisibili, 1972 

Η κόλαση της ύπαρξης δεν είναι κάτι που θα συμβεί: αν υπάρχει μια κόλαση, είναι αυτή που συμβαίνει ήδη, η κόλαση στην οποία ζούμε κάθε μέρα, την οποία φτιάχνουμε ζώντας όλοι μαζί. Υπάρχουν δυο τρόποι ν'αποδράσεις και να μην υποφέρεις. Ο πρώτος είναι εύκολος για πολλούς: να δεχτείς την κόλαση και να γίνεις μέρος της τόσο που πια να μην μπορείς να την δεις. Ο δεύτερος τρόπος είναι ριψοκίνδυνος και ζητά συνεχή επαγρύπνηση και μαθητεία: να ψάχνεις και να μπορείς ν'αναγνωρίσεις ποιος και τι, στη μέση αυτής της κόλασης, δεν είναι κόλαση, και να τους κάνεις να αντέξουν και να τους δώσεις χώρο. 

Μία δουλειά που θα μου άρεζε να κάνω είναι να φτιάχνω λίστες τραγουδιών και να τις μοιράζω, σε στικάκια ή CD, σε μέρη και μαγαζιά της πόλης. Για παράδειγμα, στο Ελληνίς, μέχρι να ξεκινήσει η ταινία, θέλουν οι άνθρωποι να παίζουν κομμάτια σαν 'χαλί', που λένε. Έπαιζαν την Κυριακή μια δύστυχη παιδική μελωδία από τον Τιτανικό. Θα ήθελα να τους φτιάξω ένα δισκάκι και να τους το δώσω την επόμενη φορά. Στο ταμείο πληρώνοντας το εισιτήριο. Γιατί να μην το δεχτούν; Θα βάλω μέσα: Fayrouz, Mikael Tariverdiev, λίγο Erkin Koray να γουστάρουμε, Ben Webster, Beth Carvalho. Όπως τα βάζει ο Παρασχόπουλος στο ραδιόφωνο, "είδη", όπως τα λένε, φαινομενικά μακριά το ένα από τ΄άλλο (γεωγραφίες). Κι ίσως οι κυρίες έτσι ν'ακούσουν, για λίγο, να κοντοσταθεί η ψιλόλιγνη κοπέλα που περιμένει τη φίλη της κι απλώνει τα πόδια της στα χαλίκια και τα θαυμάζει όχι χωρίς λύπη για το καλοκαίρι που'ναι μικρό, κάτι να θροΐσει στον ωραίο με τα μαύρα μούσια που'χει βαρεθεί μες στη ζέστη της πόλης κι ο πύργος του ΟΤΕ από πάνω σαν να τον πλακώνει. Όλα στο μυαλό του είναι. Έτσι κι αλλιώς ξεχνάει.

Μας ανήκει η πόλη... Γιατί το ξεχνάμε; Γιατί μας το κάνουν αυτό οι φίλοι που γίναν ξένοι;

Τρεις άντρες

Και τόσα τραγούδια (πατήστε πάνω στον στίχο για ν'ακούσετε): 

Go melt back in the night
Everything inside is made of stone

* 

Y en qui ont le cœur trop tendre
Moitié hommes et moitié anges

*

Vuelan los ligeros años

y con presurosas alas

nos roban, como harpías,

nuestras sabrosas vïandas

163 W 10th

Ήθελα πολύ να γίνω συγγραφέας. Να ξοδέψω την ζωή μου με λέξεις, μέσα σε λέξεις, με φούρια και πάθος και κύματα που έρχονται από μακριά. Μερικά μυστικά με εμπόδισαν να γράψω με το όνομά μου, και μερικές άλλες αγκυλώσεις δεν μ'άφησαν παραπάνω να πω. Θα βρουν τα μέιλ μας πιστεύω, κάποιος μελλοντικός αρχαιολόγος που δεν θα'χει πια πού να σκάψει. Κάτι το αποκωδικοποίητο θα είμαι. Ένα μάγμα, μια χαμένη γλώσσα. Ρωγμές, χαλασιές που δεν πρόλαβαν να γίνουν, δυο τρεις πόλεις. Θεσσαλονίκη πρώτα. Το κλαμπ στη Νέα Υόρκη, εκεί που υπήρξα. Ελπίζω να μην πρόκειται για φτηνό κοσμπολιτισμό έτσι που παρατάσσω ονόματα. Για έρωτα πρόκειται, για τόσο πόσο αντέχω. Από δω ως εκεί. 

Monk

Έχει πλάκα, ακούω πολύ Τελόνιους Μονκ αυτές τις μέρες, βυθισμένη στα ακουστικά μου, κι έτσι όπως χτυπάει το πόδι του στο πάτωμα κατά την ηχογράφηση, όλο νομίζω πως κάποιος μου χτυπάει την πόρτα.

Αλλά αυτό είναι το ελάχιστο που μπορεί να πει κανείς γι'αυτόν τον άνθρωπο. Μόνο φέτος τον κατάλαβα. Για την ακρίβεια τον κατάλαβα όταν στο μάθημα ο Γκλεν έπαιξε το Body and Soul από τον γαλάζιο αυτό δίσκο, Monk's Dream, τέλη του Φλεβάρη, κρύο τσουχτερό. Ίσως κάτι να σημαίνει που τόσο καιρό δεν είχα καταλάβει τις παραφωνίες του. Το απίστευο με την δυσαρμονία που μόλις ανακάλυψα είναι πως διαβεβαιώνει με τόση ζέση, με τόση συγκίνηση, με τόση ακατόρθωτη πίστη την αρμονία. Ο ασύμφωνος αρμονικά φθόγγος στρέφει την προσοχή στο σφιχτό οικοδόμημα της σύνθεσης. Η Σοφία μου θα το περιέγραφε καλύτερα. 

Ο Μονκ είναι πιο πολύ απ'όλους αυτός που δεν δέχτηκε να πει ψέματα. 

Χίλιες και μία

Αχ φλόγες που θα μας τυλίξουν. 

Τις βλέπω, τις βλέπω ήδη. 

Κακός Δον Ζουάν - παραβίασε το μέτρο χίλιες φορές. Κι αν δεν άνοιγε η γη να τον καταπιεί, μ'αυτή την κατάφωρη σκηνική ειρωνία, αχ αν δεν άνοιγε, μα τω θεώ, θα το παραβίαζε χίλιες και μία.

Αl Atlal

Al Atlal σημαίνει Τα Ερείπια.

Ποίημα του Ibrahim Nagi που τραγούδησε η Καλσούμ. Αντιγράφω μερικούς στίχους από τον πολύτιμο και μοναδικό Φώντα Τρούσα (αναρωτιέμαι σε ποιον ανήκει ο μεταφραστικός κόπος): 

Καρδιά μου μη ρωτάς πού πηγαίνει το πάθος όταν φεύγει. Ήταν το προπύργιο της φαντασίας μου που κατέρρευσε. Δώσε μου να πιω, και πιες κι εσύ πάνω σ’ αυτά τα ερείπια. Και πες εσύ την ιστορία, καθώς για μένα μιλούσαν μέχρι τώρα τα δάκρυα. Πες μου πώς έγινε εκείνη η αγάπη μια είδηση απ’το χθες. Μια ιστορία πάθους, που δεν μας αφορά. Ποτέ δε θα σε ξεχάσω…

Προπύργιο της φαντασίας δικό μου καιρό υπήρξαν μερικοί σκόρπιοι μιναρέδες, από πολύ μακριά τους έφτανα και τους άφηνα να στήνουν το φανταστικό τους σκηνικό για κάτι που δεν θα συνέβαινε ποτέ. 

Χθες η πόλη. 

Στην άκρη της πόλης, στην αυλή του διατηρητέου νεοκλασσικού όπου αυτό το χειμώνα βρίσκουμε το στέκι μας, υπάρχει ένα πηγάδι. Βρίσκεται δίπλα στα μαρμάρινα σκαλιά με την σκαλισμένη κουπαστή. Το'χουν σκεπάσει με ένα στιβαρό, προστατευτικό τζάμι κι όπως σκύβεις προσεχτικά να δεις μέσα του πιο πολύ μαντεύεις παρά καταλαβαίνεις το μεγάλο του βάθος. Το τζάμι είναι πάντα υγρό από την υγρασία που δημιουργείται στο εσωτερικό και τα νερά που κυλούν στον βυθό του.

Ξέρω πως θα με ταλανίσει καιρό η εικόνα αυτού του σκεπασμένου πηγαδιού: μια μεταφορά που δεν κατάφερα να φτιάξω, μα που πιο πολύ δεν θέλησα να πιστέψω. 

Λίγο να κοιτάξεις πίσω από το ροζ νεοκλασσικό βλέπεις την πόλη που ολοένα και σκαρφαλώνει το βουνό, χρόνια τώρα, τείχη γκρεμισμένα. 

Ride on, baby

Rolling Stones και Θρακιώτικα αυτές τις μέρες...

Kin

Πόλη που μέσα της δύει ο ήλιος.

Ακούμε τον πιο πρόσφατο δίσκο του Pat Metheny.

Διαβάζω στα ζώδια, η πανσέληνος πραγματοποιείται στο τρικυμιώδες ζώδιο του Καρκίνου. 

Don't call the doctor doctor

Από την άλλη μεριά του πόνου. Κι όλα ξαναρχινούν. Χθες - τα σκοτάδια του Μπρούκλυν.

Saudade

Η πρώτη λέξη που'μαθα. Η πρώτη λέξη που μου'πε, στο πλακόστρωτο προς το σπίτι. Γελούσα μέσα μου, μας τα'παν κι άλλοι, έλεγα, τα ξέρω και στην ελληνική, έλεγα. Δεν πρωτοτυπούν τόσο πολύ οι πορτογαλέζοι, my darling. Τραυματισμένη σας ήρθα, να ξέρετε. Και δώσ'του να γελώ. Γελούσα καθ'όλη τη διάρκεια. Παρίσι βορράς, Παρίσι νότος. Μα δώσ'του να φυσάει ο άνεμος, κι εγώ να γιορτάζω αχόρταγα, να κοιτώ τις λατίνες και να μαθαίνω να χορεύω κι εγώ έτσι θελκτικά, να παραπατώ μεθυσμένη, απ'το κύμα απ'το κρασί κι από τ'όνειρο, βγαίνοντας από τις μαούνες του Σηκουάνα. Να συλλαβίζω τον ρυθμό της samba μήπως και καταφέρω ποιητικό μέτρο. Τά-τα-τα τα-τα-τα. Και δώσ'του να χτυπάει το agogo, αυτές οι δυο καμπάνες των Γιορούμπα (φυσικά στη σύξευξη της Βραζιλίας με την Αφρική είναι που κατάφερα να βρω κι εγώ τον δρόμο μου).  

Τα θυμήθηκα αυτά, δεν θα τα θυμόμουν, γιατί έχει απόψε αφιέρωμα στις λατίνες ντίβες στο τρίτο πρόγραμμα. Μετά τις χανούμισσες, να κάτι που θα'θελα να'μουν.

Το σαξόφωνο του Τελευταίο Τανγκό a Parigi

Black man deep inside

Αποστροφή προς κάθε τι της πολιτικής σκηνής. Έπειτα, ο πόνος που έχει δημιουργήσει κουφάρι στα σωθικά, και βρίσκει πάντα τη θέση του στο γυρισμό του. Κατά τ'άλλα μερικά πάρτι στην άγνωστη φιλοσοφική, προβολές στο πολυτεχνείο, φίλοι να παίζουν μπλουζ σ'έναν κοινωνικό χώρο, ενώ σε άλλον ζευγάρια να χορεύουν τανγκό του μεσονυχτίου στο ημίφως της ΔΕΗ και των χαρατσιών. Άτεχνη, κακόγουστη αφισοκόλληση θα'ταν το κοινό θέμα, αν έπρεπε οπωσδήποτε αυτό ν'αποδοθεί σε λέξεις.

Καμιά φορά ίσως να παρηγοριέται κανείς λέγοντας πως κάθε τι, μα κάθε τι, έτσι όπως έχει τη δύναμη να χτυπήσει οδυνηρά, μπορεί ακόμη να μετουσιωθεί. Δηλαδή, για να γίνω κατανοητή, κάθε ατυχία μπορεί να ζυμωθεί, κι αν είσαι κιθαρίστας παραδείγματος χάριν, να σου προσφέρει μία συγχορδία. Δεν είναι μικρό πράμα... Αν είσαι ποιητής, να σου αφήσει στο δύσκολο, βραδινό κομοδίνο έναν στίχο. Κι έπειτα, αυτό που λέει ο Μπέκετ. Mots survivants de la vie, encore une fois tenez-lui compagnie (δανεικό κι αγύριστο το βιβλίο όπου διάβασα αυτό το τσιτάτο, οπότε ας μου συγχωρεθούν τα πιθανά λάθη, εκ μνήμης ορμώμενα. Θα μεταφράσω επίσης, γιατί τα κάνω όλα εκτός από ρίμα: Λέξεις που επιζήσατε μιας ζωής, μια ακόμη φορά, κρατήστε του συντροφιά).

Χθες, καθώς βρισκόμουν στη χαρούμενη παραζάλη, και κατέβαινα τα μαρμάρινα σκαλιά της παλιάς, νεοκλασσικής οικοδομής, τραγουδούσα προσπαθώντας να μιμηθώ τη Billie Holiday, και βεβαίως αποτυχαίνοντας οικτρά, αλλά δίχως να το καταλαβαίνω, και δίχως να στενοχωριέμαι δηλαδή. Έπειτα, ενώ χαιρετούσα την παρέα, ένας τύπος αμυδρά μου ψιθύρισε το όνομα του τελευταίου τραγουδιού που έπαιξε η μπάντα επί σκηνής. Ήξερα πως θα το ξεχάσω, κι έτσι το'κανα αυτόματα 'πρόχειρο' στο κινητό μου. Μακάρι να'μουν η Billie Holiday.

Ναι.

Let's go

Όλη μέρα σήμερα. Ίσως η καλύτερη εκτέλεση κομματιού.

The malady of our era

Το παρακάτω είναι μια τσαπατσουλιά μιας άγνωστης.

She thought she was filming a movie with her eyes, particularly when walking down the corridor to her room. It was getting narrower and narrower.

“The ink has spilled all over, washing the whiteness of the blank. We can speak of a blank within and of a void eternally expanding, never reaching its end. An imperfect void (perfect=τέλειος=complete). I am holding a borrowed pen, and I malfunction, moving spasmodically for one more time, over these points in time that, if cared for, they give birth to doors, to roofs, and to locks, and, in the best of chases, to whole of huts. I know we don’t have a lot of time, you think I’m a fool?”

“I need to thank Grace for sharing her utensils. I asked her for a pen yesterday night. Of utility means of futility, whereas an idiom signifies one’s possession of the language. I do not entertain the idioms because I breastfed from a non-English speaking mother, and thus I was shaped according to foreign customs, pastors and so on and so forth.”

“I do not share anybody’s enthusiasm for re-watching the Disney movies on the threshold of adultness, because I do not believe in assisted recollection nor in predicted stirring. Enthusiasm means to sleep with a god inside your stomach. The ink has spilled all over, it is like ants are resting on my fingers. It feels like biting some time.”

“I want to somehow attach my biological mechanisms to writing. It is tough, I understand, but I won’t rest in p(e)ace unless I’m allowed some symbolisms, some innovative forms. And some blood-ink. Ι want to become an organically crude whole. Altogether now. ‘I won’t write again’. Once more; ‘I won’t write again’. I can’t hear you. Louder! Loudeeeer!”, she was screaming almost in paranoia, her veins making a map down her throat.

“I began with the intention to imitate a masterpiece, Faulkner’s ‘As I Lay Dying’; but I digressed. Thank God. My only influence is ‘Nadja’ at this point. The malady of our era is the impudent number of literary allusions to great works of art, in attempt, let us be honest with each other, to filch some of their splendor and camouflage our unbearable lack of skill.”

“I wrote my piece exclusively to music of Robert Wyatt. Close quotation marks.

Νεαρή Μπέλλου

Η καρδιά μου φλόγες βγάζει μα δεν βγαίνεις να σε δω. Άνοιξε γιατί δεν αντέχω. Φτάνει πια να με τυραννάς.

Soft Machine - Memories

Ρε μάνα, ωραία μου τους έμαθες Ray και Diana και Dizzie και Getz/Gilberto (στο παρατηρητήριο, στα άσπρα μαξιλάρια, η jewel case στο ξύλινο καλαθάκι που σ'άφηνε πάντα ακίδες) και Τσιτσάνη και ELO, Fletwood Mac, Pink Floyd, Buena Vista, Κουγιουμτζή, Nino Rota, Queen 'ντάξει, Tracy Chapman (θυμάμαι κι ημερομηνία που μου πρότεινες το Fast Car, Οκτώβριος του '08), Marianne Faithfull ρε μάνα, αλλά γιατί όχι Robert Wyatt; Γιατί, μανούλα; Κόσμο ολόκληρο ανακάλυψα, δεν ξέρω αν θα μπορώ να μιλήσω αύριο.

Oh wake up

Νick μωρό μου.