Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2016

Πολυάσχολη ζωή

Οι πρώτες λέξεις οι πιο δύσκολες. Πώς να μιλήσει κανείς για μια τέτοια τραγωδία; Κάθομαι μπρος στην οθόνη σαν καημένο κουτάβι. Θυμάμαι τον Dubuffet. Μετά το Ολοκαύτωμα ήταν αδύνατο να αποτυπώσεις με πιστότητα μια ανθρώπινη φιγούρα. Σκέφτομαι την Βακαλό, σκέφτομαι τους φίλους μου. Τώρα εδώ, άνθρωποι ξεθεωμένοι, ξεχυμένοι στην Εθνική Οδό, περπατούν πάνω στην άσφαλτο χωρίς να ξέρουν στο λιγότερο πού θα τους βγάλει τόσος μα τόσος κόπος, τόση κούραση. Καθόμαστε και τους χαζεύουμε. Θα προσπεράσουμε το καραβάνι με το αυτοκίνητο. Καθόμαστε και χαζεύουμε. Δεν είναι λύση να καταρρακωθούν οι συγγραφείς μας και να μην ξαναγράψουν, όχι. Αλλά αυτό το ξερίζωμα... Η καρδιά τους... Η άσφαλτος.
Πόσο θυμωμένη είμαι. Χάσκουμε μπρος στην εικόνα. Στο Τσέλσι ανακοινώθηκαν έξι νέα διαμερίσματα πολυτελείας. Τι υλικό θα κατεργαστεί ο συγγραφέας, τι θα πει; Ένα impasto, μια χοντρή μπογιά απλωμένη όπως όπως, με μανία και χωρίς πολλή ασχολία. 





















La Vie affairée - Jean Dubuffet 1953



Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου 2016

I was so happy I didn't feel like me

15/2/2016

Μία αναπάντεχη διαύγεια με βρήκε σήμερα στον καλό καιρό του Λονδίνου και τον βόρειο ήλιο που σε τυφλώνει. Παρέλαβα το δέμα που μου έστειλε η μαμά. Μέσα είχε βάλει ένα σωρό έντυπα, καρποί δικής της έρευνας και συλλογής. Δύο ποιητικές συλλογές (Η Έννοια των Τυφλών και Επιλεγόμενα), δύο τεύχη του Ζυγού, ένα του Εντευκτηρίου και φωτοτυπημένα αντίγραφα κριτικών της Βακαλό σε διάφορα άλλα μέρη. 

Τώρα, στο καφέ μου στη Clapham, φυλλομετρώ τον Ζυγό. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί η συντακτική ομάδα με τονώνει, με φρεσκάρει! Ευθύβολη και παιχνιδιάρικη, βαθυστόχαστη αλλά με την ελαφρότητα όπως την περιγράφει ο Καλβίνο. Ίσως αναζωογονούμαι γιατί νιώθω κάποιες, ας πω, ορφανές μου ανησυχίες να συνδέονται - κι αυτό χάρη σ'ένα τεύχος του 1977! 

Συγκεκριμένα: η σύνταξη της Βακαλό, ανυπότακτη. Δίνει την εντύπωση πως συντάσσεται σύμφωνα με τους δικούς της κανόνες. Στο κλείσιμο της πρότασης το νόημα βεβαίως ολοκληρώνεται κι αποδίδεται, μα μέχρι εκείνη την στιγμή δεν είσαι σίγουρη. Θυμάμαι, λοιπόν, την Άντζη και την κουβέντα που είχαμε ακριβώς μια βδομάδα πριν (μεξικάνικο βραδινό στο Canterbury): στον γυναικείο λόγο (κατά το Écriture Féminine της Cixous) η σύνταξη έχει ήδη δοθεί, ως παράδοση. Αν ο λόγος είναι φαλλοκεντρικός (πες), τότε η σύνταξη είναι το πρώτο και τελευταίο εργαλείο που επιτηρεί αυτές τις δυνάμεις, τις ροπές, μέσα στη γλώσσα. Η Βακαλό σπάζει την σύνταξη και την κάνει δική της με τρόπο, συχνά, ριψοκίνδυνο. Ρισκάρει στην άρθρωση. Για παράδειγμα: 

Τρίτη λοιπόν κρίση - πρόβλεψη για τον Σταύρο Ιωάννου (με όλα τα "υπό αίρεσιν" και "υπ'ευθύνη" του ίδιου). Γνήσια δύναμη και ανοικτή για τις δυνατότητες του έκταση ανάπτυξης. Που χρειάζεται όμως, για να "πιάσει" τα μέτρα που ενυπάρχουνε στη σύσταση της, ελευθέρωμα.[Ζυγός, τεύχος 25ο]



Κυριακή 14 Φεβρουαρίου 2016

Σαββατόβραδο, νοτιοδυτικό Λονδίνο

Απείχανε μερικά σπίτια. Είχε η καθεμιά τις ιστορίες της. Για την Ι. είχε, από τον Δεκέμβριο, αναζωπυρώσει η αλληλογραφία της με τον πρώην φίλον της, έναν, όπως έλεγε, απίστευτα όμορφο αθλητή του βόλευ που είχε μέχρι και stalkers, νεαρές κοπέλες που μαθαίναν το κινητό του με άγνωστο τρόπο και του στέλνανε μηνύματα και τον παίρναν τηλέφωνο. Ο τύπος αυτός, ο αθλητής, δεν ήθελε πολλά πολλά skype και ζητούσε από την Ι. να ανταλλάσουν μέιλ. Μια μέρα που η Ι. του πρότεινε να μιλήσουν μέσω skype, με κάμερα και τα λοιπά, ο αθλητής της το αρνήθηκε λέγοντας πως μόνο αν βρει να βάλει ένα αποκριάτικο κουστούμι που θα τον κάνει αγνώριστο θα μπορέσει να μιλήσει μαζί της κατά αυτόν τον τρόπο.
Η Ε., από την άλλη, είχε απόψε γυρίσει σπίτι νωρίς γιατί - όσο κι αν το ανέβαλλε- είχε να γράψει ένα μέιλ πολύ δύσκολο, πολύ σκληρό. Το σκεφτόταν με βαριά καρδιά όλη τη βδομάδα. Έπρεπε να το γράψει, δεν υπήρχε αμφιβολία. Θα ξεκινούσε κάπως έτσι: Δεν σου γράφω τόσο καιρό διότι δεν θέλω να το γράψω αυτό που πρέπει να γράψω. Αυτό που μοιάζει, εξωτερικά, για παράνοια, καμιά φορά έχει τις ευγενής του ρίζες στην προσπάθεια να συμφιλιώσεις τα ασυμφιλίωτα, σε έναν μοναχικό (πώς αλλιώς;) αγώνα. Και η αγωνία τα βράδια. 
Ψάχναν κι οι δυο για περισπασμό. Κάτι κατάφερναν, Παρασκευές στα μπαρ, Σάββατα στα σπίτια.

Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015

Tελευταίες σημειώσεις του χρόνου


Θα άρχιζα ποτέ ένα μυθιστόρημα στον υπολογιστή; Μέχρι τώρα τα πιο σοβαρά μου γραψίματα τα έκανα στα ημερολόγιά μου. Η τρελή, η πιο τρελή ιδέα, θα ήταν να δημοσιεύσω τα κείμενα εκείνα. Η πιο τρελή αλλά κι η πιο πιστή στη γραφή μου. Θα άλλαζα τα ονόματα, ίσως να έβαζα αρχικά. Αν είχα επιμονή, θα μετέτρεπα τα ημερολόγια σε μυθιστόρημα. Όμως η αλήθεια εκείνων των κειμένων βρίσκεται στην ημερολογιακή τους ένταση. Οι μέρες που δεν περνούν, οι ώρες οι στεγνές, οι ώρες που περιμένω, οι ώρες που έρχονται. Οι συναντήσεις, οι συνευρέσεις, όλα αυτά περιγράφονται είτε ως όνειρο είτε ως γεγονός, αφού συνέβη, δηλαδή πάλι σαν όνειρο. Η γραφή που κάνω, η γραφή που κατορθώνω δεν έχει αξιώσεις, να πω την αλήθεια. Η γραφή μου φιλοδοξεί για περισσότερη ζωή, κι εκεί μέσα εξαντλείται. Αυτό είναι το παράδοξο, ας πούμε. Στενή κι απλωμένη μαζί, αυτή η γραφή θέλει όλα να τα συνάξει, όπως λέει και η Μάτση. Προπαραμονή πρωτοχρονιάς σήμερα, στη Θεσσαλονίκη μόλις ξεκίνησε να βρέχει. 

Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2015

Για το Παρίσι

Αδειάζει το καφέ. Σκοτείνιασε κιόλας. Σκαλίζω πραματάκια στο τετράδιό μου.
Γράφω από το Battersea. Δεν έχει πολλά φώτα εδώ. Ό,τι δίνει ο ποταμός. Οι άνθρωποι δεν κοιτούν, δεν βλέπουν. 

Τέτοια νοσταλγία που μ'έζωσε πάλι... Αυτές οι επικίνδυνες μέρες. Ένα τοπίο ολόκληρο, η οδός Raymond Losserand. Το Entrepôt που ό,τι ώρα και να το περάσεις, υπάρχει, ζωηρό, συνοικιακό. Κι ο μπάρμαν μέσα, κι αυτός. Parigi, Parigi, το σαξόφωνο του Gato. Parigi parigi parigi parigi parigi parigi. Όταν κατάλαβα πως η γλώσσα μου μ'απέμεινε με λίγα στοιχεία, στο ελάχιστο δομικά, μα αβρά και τρεμάμενα, οι δρόμοι ακόμη υπήρχαν. Ενώ εδώ - 
Ενώ εδώ, ενώ αλλού, τι σημασία έχουν αυτά. Έτσι κι αλλιώς όλα τα επίθετα κοινότυπα δεν ακούγονται πια, αφού τα χρησιμοποιήσαν όλοι οι τουριστικοί οδηγοί κι όλες οι εταιρίες καλλυντικών και ρούχων και τα λοιπά; Το Παρίσι το ένα, το Παρίσι το άλλο, το Λονδίνο έτσι κι αλλιώς, η Θεσσαλονίκη προορισμός, και τα λοιπά. Δεν έχω το κουράγιο ούτε ένα σωστό κατάλογο να συντάξω. 
Στη Νadja του Breton το μάτι δεν πρωταγωνιστεί; Θέλω να πω, η πόλη είναι το βλέμμα. Προτιμώ the gaze παρά το τίποτα. Αυτό που περνά ο κόσμος και κανείς δεν κοιτάζει, κανείς δεν ρωτά, αυτό δεν είναι καλό. 




Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2015

Α central oyster of perceptiveness


















Battersea, London. 
Σήμερα είμαι κάτι άλλο. Ο τίτλος, περικοπή από το δοκίμιο Street Haunting της Virginia Woolf.

Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2015

GIFs, ο μήνας τους

Με το που προκηρύχτηκαν εκλογές, αποφάσισα να βάλω να ακούσω όλο τον Zappa, μελετώντας προσεχτικά τους στίχους του και κοιτώντας τις άγνωστες λέξεις. Η ελάχιστη διαμαρτυρία. I have been in you, and you have been in me. Να ξεσηκωθούμε έστω έτσι, ενώ καθισμένοι τις καρέκλες μας, μπρος στο fb, φρενιασμένοι, ενάντια στην τεράστια διαφημιστική καμπάνια που μας πλήττει όλες αυτές τις βδομάδες, και τα κορμιά που μιλούν και μιλούν και μιλούν, παπαγαλάκια με σπασμένο το λαιμό, συνεντεύξεις τύπου, το 'κενό περιεχομένου' δεν λέει τίποτα πια, δω πρόκειται για την καταστρατήγιση της ελάχιστης διαύγειας που μας έχει μείνει.

Και τι υπέροχος, τι γλυκά υπέροχος είναι ο μήνας Σεπτέμβριος που είχα τέσσερα χρόνια να τον ζήσω στην πόλη μου. Περπατώ στην παραλία κάθε μέρα, κανένα σαρανταπεντάλεπτο, και λαχταρώ να τα εισπνεύσω όλα μεμιάς, να τα κρατήσω όλα μέσα μου, ε πόλη βαλκάνια λαχταριστή, ωραίοι Σερβοκροάτες ποδηλατούν, γλώσσες, θάλασσα, ψαράκια που ξεπηδούν. Κι αδειάζει σ'αυτό το περπάτημα ο νους από τη σάχλα, σάχλα, σάχλα των ημερών. Σάχλα σάχλα σάχλα σάχλα. Διασκεδάζουμε πια, οι οθόνες δείχνουν επιθεώρηση. Απόψε, θα μείνω μέσα να δω το ντιμπέιτ. Θα παραγγείλω από τον Νικηφόρο. Ελπίζω να κάνουν ντελίβερι.

Ξαναδιάβασα τη λέξη 'καταστρατήγιση' που'γραψα, κι ανατρίχιασα. Ως πού δηλαδή έχει εισχωρήσει ο δήθεν πολιτικός λόγος, στα βαθύτερα μας γλωσσικά κέντρα κι ένστικτα; Διάολε. Λερώνομαι. Τώρα ποιος ξέρει από πού τους ήρθε, ίσως από την πληθώρα των ακαδημαικών κουκουβάγιων στη Βουλή, έχει γίνει τρέντι η λέξη 'αφήγημα', όπως η φίλη μου Ελένη παρατήρησε. Όλοι μιλάνε για αφηγήματα, κυρίως ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ. Λέξη της 'μετα-μοντέρνας' φαρέτρας των ψευτοπροοδευτικών και των προοδευτικών. Ντάξει, αν μιλήσει κι ο Καμμένος για 'αφήγημα', θα πάω να οδηγήσω σινούκ.

Σχετικά, διαβάζω στη Καθημερινή (18/12/2013): Αν ενοχλεί κάτι στην κατάχρηση της λέξης «αφήγημα» δεν είναι τόσο η απουσία εθνικού αφηγηματικού ταλέντου. Είναι η κενολογία που χάσκει πίσω από τις συλλαβές της, ένα είδος σοφολογιοτατισμού προσαρμοσμένου σε συνθήκες σκληρής και αντίξοης πραγματικότητας. Διότι ο παππούλης που περιμένει στην ουρά για να πάρει το χάπι για το σάκχαρο και ώσπου να φτάσει να το πάρει το σάκχαρο έχει χτυπήσει κόκκινο, ο άνεργος που καίει μελαμίνη για να ζεσταθεί, ή ο εργαζόμενος που πάει κάθε πρωί στη δουλειά του μόνον για να πληρώνει φόρους, και όλοι οι υπόλοιποι, ακούν αφήγημα και είναι σαν να μην ακούν τίποτε. Ακούνε μια παρόλα που προστίθεται στις υπόλοιπες του πολιτικού λόγου, κι ακόμη κι αν καταλαβαίνουν τι περίπου σημαίνει, το καταλαβαίνουν στο περίπου. Ενώ αν κάποιος τους μιλούσε για «σχέδιο», τότε θα περίμεναν, για να τον κρίνουν, τη συνέχεια. Στην πραγματικότητα το «αφήγημα» είναι η μεθαδόνη του σχεδίου, ένα υποκατάστατο κατάλληλο για την ρητορική της ανυπαρξίας. 
Μ'αρέσει που το άρθρο αυτό εμφανίζεται όταν ψάχνεις την εν λόγω λέξη, κι έρχεται και προστίθεται ως απαραίτητο λήμμα. Τα'χω όλα μπερδέψει στο μυαλό μου. 

Ήθελα να γράψω για την ποιητικότητα της χθεσινής νύχτας... Πώς πάλι κατρακύλισα στα ανέραστα της πολιτικής; I have been in you and you have been in me. Η Γλυκερία Μπασδέκη σε μια συνέντευξη που διάβασα αναδημοσιευμένη στο indexanthi.gr ερωτηθείσα εάν αποφεύγει τα πολιτικά θέματα, απαντά: Για μένα πολιτική είναι έρωτας. Ερωτευμένος και βαθιά ευχαριστημένος άνθρωπος κάνει καλή πολιτική. Η χώρα περνάει άγρια κρίση έλλειψης ερωτισμού. Οι άνθρωποι δεν επιθυμούν πια τίποτα. Το σώμα τους έχει στεγνώσει. Φαίνεται από τη λακ των γυναικών. Μισώ τη λακ, τη θεωρώ κρίση πολιτισμού. Η Μαλβίνα έλεγε πως γυναίκα που φορά σκουλαρίκια γκουμούτσες αποκλείεται να θέλει να φιληθεί. Κανείς δεν θα μπορεί να την αγκαλιάσει…

Ξενυχτισμένη γράφω, περπατώ, κοντοστέκομαι να βγάλω φωτογραφία τον τύπο με το πουκάμισο των χίλιων μπαλωμάτων που κοιτάει μες τη θάλασσα, patchwork με μισοφέγγραρα. Δεν μου μένει καμιά φωτογραφία στο τέλος, διότι όλες οι ωραίες μου φωτογραφίες είναι αυτές που δεν τόλμησα να βγάλω. Τελικά φωτογράφησα τον κίτρινο ντόκο αντί για την πλάτη του τύπου που ήθελα. Ας έχει. 



Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2015

Αετοχώρι Έβρου


Στο προαύλιο του Αγίου Χριστόφορου. 
Ένα αλεξικέραυνο και δυο άδειες εικόνες.




Quelque chose

Ένα ίσως κυβιστικό κείμενο, όπου η φιγούρα θα σχηματίζεται αδρά αλλά αποφασιστικά από διάφορες τεκτονικές οντότητες και μετακινήσεις; Κάτι αδρό, ναι. Όχι εύκολο, όχι γλυκανάλατο, ούτε οριστικό. Κάτι κατά προσέγγιση, μα στιβαρό στον πόνο του. Όχι φυγόπονο. Ούτε συνετό. Άγριο, ερωτικό, που περιδιαβαίνει την καταστροφή. Γραφή που διψάει, και γυρεύει να ικανοποιήσει τη ζωή. Η ζωή εκεί, στη γραφή, εκβάλλει, μα κι από τη γραφή απορρέει. Μικροί θάνατοι, μικρά δωμάτια 101.

Κυριακή 14 Ιουνίου 2015